IMF, Rusya'nın 2026 Büyüme Tahminini Düşürdü
HABERRUS - Uluslararası Para Fonu (IMF), Ocak 2026'da yayınladığı son Dünya Ekonomik Görünüm raporunda, Rusya ekonomisi için büyüme beklentilerini bir kez daha aşağı yönlü revize etti. Fon, Rusya'nın 2026 yılında Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) artış tahminini, Ekim 2025'teki %1'lik öngörüsünden 0.2 puan düşürerek %0.8'e indirdi.
Uluslararası ve Yerel Tahminler Arasındaki Fark
IMF'nin bu yeni tahmini, Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı'nın (Minekonomrazvitiya) %1.3'lük ve Merkez Bankası'nın (TCMB) %0.5 - %1.5 aralığındaki tahminlerine yakın, ancak daha temkinli bir tablo çiziyor. Ancak, 2027 yılına ilişkin beklentilerde kurumlar arasında belirgin bir fark bulunuyor. IMF, Rusya ekonomisinin 2027'de ancak %1 büyüyebileceğini öngörürken, TCMB %1.5-2.5, Ekonomi Bakanlığı ise %2.8'lik daha iyimser tahminler açıkladı. Bu fark, uluslararası kuruluşların Rus ekonomisinin uzun vadeli toparlanma kapasitesine daha şüpheyle yaklaştığını gösteriyor.
Küresel Manzara: Yapay Zeka İki Ucu Keskin Kılıç
IMF raporu, yalnızca Rusya'ya odaklanmıyor. Küresel ekonomi için 2026 büyüme tahmini, Ekim 2025'teki %3.1'den %3.3'e yükseltildi. Bu iyileştirmenin arkasında, Kuzey Amerika ve Asya'da yapay zeka (AI) dahil ileri teknolojilere yapılan yatırımlardaki canlanma gösteriliyor. Fon, bu teknolojik atılımın, ABD ve diğer bölgelerdeki ticaret politikalarındaki korumacı eğilimlerin olumsuz etkisini dengeleyebileceğini belirtiyor.
Ancak rapor, önemli bir uyarı da içeriyor: Büyüme tahminlerine yönelik riskler aşağı yönlüdür. Bu riskin merkezinde de yine yapay zeka bulunuyor. IMF, AI'nın benimsenmesinin, üretkenlik artışına ilişkin aşırı iyimser piyasa beklentilerine yol açtığına dikkat çekiyor. Bu beklentilerin gerçekleşmemesi durumunda, finansal piyasalarda sert bir düzeltme (correction) yaşanabileceği ve bunun da küresel büyümeyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Diğer yandan, Fon, AI'nın ekonomik büyümeyi 2026'da beklenenden daha fazla artırma potansiyelini de göz ardı etmiyor.
Rusya Ekonomisi İçin Neden Düşük Büyüme Beklentisi?
IMF'nin Rusya'ya yönelik düşük büyüme tahmininin arka planında birkaç yapısal faktör yatıyor:
Savaşın Ekonomik Maliyeti: Devam eden savaş, askeri harcamalarda devasa bir yük, insan kaybı, beyin göçü ve üretim kapasitesinde aşınmaya neden oluyor. Bu, uzun vadeli büyüme potansiyelini (potansiyel büyüme) düşürüyor.
Yaptırımların Yapısal Etkisi: Batı yaptırımları, teknoloji transferini, yatırımı ve verimlilik artışını engelleyerek ekonominin modernizasyonunu yavaşlatıyor. "Dosttan olmayan" ülkelerden gelen yatırım ve know-how eksikliği, büyüme hızını sınırlandırıyor.
Petrol Gelirlerindeki Belirsizlik: IMF, küresel enerji fiyatlarının orta vadede yüksek seyretmeyeceği veya Rus petrolünün indirimli satılmaya devam edeceği öngörüsünde olabilir. Bu durum, bütçe gelirlerini ve ticaret fazlasını baskılayarak büyümeyi etkiler.
İç Talep Zayıflığı: Yüksek enflasyon ve reel gelirlerdeki baskı, tüketici harcamalarını kısıtlayabilir. Ayrıca, askeri-sanayi kompleksine kaynak aktarımı, sivil ekonomik faaliyetleri ikinci plana itebilir.
IMF'nin revize tahmini, Rusya ekonomisinin 2026'da durgunluğa (stagnasyon) yakın bir yavaş büyüme sürecine girebileceğini işaret ediyor. Rus yetkililerin daha iyimser tahminleri ise, yaptırımlara uyum sağlayan iç talebe ve devlet destekli yatırım programlarına dayanıyor.
Küresel bağlamda ise rapor, yapay zekanın ekonomide oynayacağı rolün belirsizliğini vurguluyor. AI, bir yandan verimlilik patlaması vaat ederken, diğer yandan finansal istikrarsızlık riski taşıyor. Rusya, bu küresel teknolojik yarışta büyük ölçüde dışarıda kalmış durumda, bu da uzun vadede rekabet gücü açısından ek bir zorluk oluşturuyor.
Özetle, Rus ekonomisi, iç savaş baskıları, dış kısıtlamalar ve küresel teknolojik dönüşümden kopukluk gibi zorlu koşullar altında, zayıf bir büyüme patikasında ilerlemeye devam edecek gibi görünüyor.