Rusya'da Teslimat Noktaları Patlaması: Büyüme Oranı %44.7'ye Ulaştı
HABERRUS - Rusya'da e-ticaretin yaygınlaşmasının en somut göstergelerinden biri olan teslimat noktaları (Punkt Vıdachi Zakazov - PVZ) sayısında olağanüstü bir artış yaşandı. "Yandex Haritalar" servisinin verilerine göre, 1 Ocak 2026 itibarıyla ülkedeki aktif PVZ sayısı bir önceki yıla göre %44.7 artarak 226.4 bine ulaştı.
Bu, bir önceki yılın büyüme oranını (%25.9) neredeyse ikiye katlayan bir hız anlamına geliyor.
Büyümenin İtici Güçleri: Küçük Şehirler ve Posta İşbirliği
Bu olağanüstü büyümenin arkasında iki ana faktör öne çıkıyor:
Küçük Yerleşimlere Hızlı Yayılma: Büyük pazaryerleri (marketplace) olan Wildberries ve Ozon, büyük şehirlerdeki pazar payını pekiştirmenin yanı sıra, şimdi küçük şehir ve kasabalara hızlı bir şekilde nüfuz ediyor. Bu bölgelerde fiziksel perakende seçeneklerinin daha sınırlı olması, online alışverişe ve dolayısıyla teslimat noktalarına olan ihtiyacı artırıyor.
Rusya Postası (Pochta Rossii) ile Stratejik İşbirliği: Büyümede kritik bir rol, posta şubelerinin teslimat noktasına dönüştürülmesiyle oynandı. Özellikle ücra bölgelere ulaşımda hazır bir altyapı ve güven sunan posta ağı, pazaryerleri için mükemmel bir ortak oldu. Bu model sayesinde, özellikle altyapısı zayıf bölgelerde PVZ ağı hızla genişledi.
Büyük Şehirlerde Büyüme Yavaş
Büyümenin coğrafi dağılımı dengeli değil. Milyon nüfuslu büyük şehirlerdeki büyüme oranı (%30.7), ülke ortalamasının oldukça altında kaldı.
Moskova ve St. Petersburg gibi metropollerde artış sırasıyla %24 ve %27.7 ile sınırlı kalırken, en az PVZ sayısına sahip milyonluk şehir olan Omsk'ta bu oran %53.8'e çıktı. Bu da gösteriyor ki, pazaryerleri önce büyük şehirleri doyurdu, şimdi ise ikinci dalga büyümeyi daha az hizmet alan bölgelere kaydırdı.
Franchising Modeli ve Girişimciler İçin Cazibe
PVZ ağının bu denli hızlı büyümesinde, franchising (franşiz) modeli başrolü oynuyor. Pazaryerleri, girişimcilere nispeten düşük başlangıç maliyeti, net bir iş modeli ve marka gücü sunuyor. Örneğin Ozon, öncelikli lokasyonlarda yeni nokta açanlara 4.5 milyon rubleye kadar destek sağlıyor. Uzmanlar, bir kafe veya mağaza açmaya kıyasla PVZ işletmeciliğinin daha "öngörülebilir" ve düşük riskli görüldüğünü belirtiyor.
Ancak, bu cazibenin sınırları da görünmeye başladı. Bazı analistlere göre, yeni girişimcilerden ziyade mevcut PVZ sahiplerinin ikinci veya üçüncü noktalarını açarak işlerini büyütmesi, büyümenin ana kaynağı haline geliyor. Hatta, pazaryerlerinin franchise'larına olan dış talep geçen yıla göre %17 azalmış durumda. Bunun nedeni, genel iş ortamındaki belirsizlikler ve yüksek kârlılık için artık birden fazla nokta işletmenin gerekli hale gelmesi olarak gösteriliyor.
Büyüme Hızı Düşecek, Kaliteye Odaklanılacak
Uzmanlar, 2026 yılı için beklentilerin daha ılımlı olduğu konusunda hemfikir. Büyüme hızının, 2024 seviyelerine gerileyerek yavaşlaması bekleniyor. Bunun iki ana nedeni var: Pazarın doygunluğa yaklaşması bekleniyor. En kolay ulaşılabilir lokasyonlar büyük ölçüde dolduruldu. Yeni nokta açmak giderek daha zor ve maliyetli hale geliyor.
Tüketici Aktivitesinde Yavaşlama: Rusya İstatistik Kurumu (Rosstat) verileri, perakende ticaret hacmindeki büyümenin 2024'te %7.7'den, 2025'in 11 aylık döneminde %2.5'e gerilediğini gösteriyor. Tüketici harcamalarındaki bu yavaşlama, yeni PVZ'ler için talep büyümesini de sınırlandırıyor.
Sonuç olarak, pazaryerlerinin stratejisi artık nicelikten çok niteliğe kayıyor. Şirketler, mevcut ağda hizmet kalitesini artırmaya, teslimat sürelerini iyileştirmeye ve noktalar arasında daha dengeli bir sipariş dağılımı sağlamaya odaklanacak gibi görünüyor.
Rus e-ticaret ekosistemi, ilk vahşi büyüme dalgasını tamamlayıp, olgunlaşma ve verimlilik aşamasına geçiyor.