Korotunov: Rusya Sorun Değil, Çözümün Parçası Olarak Görülüyor
HABERRUS - Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze için oluşturduğu "Barış Konseyi"ne Vladimir Putin'i davet ettiğini doğruladı. Rus tarafının teklifi incelemeye aldığı ve Amerikan tarafıyla temas kurarak detayları netleştirmek istediği belirtildi.
Korotunov: "Rusya Sorun Değil, Çözümün Parçası Olarak Görülüyor"
Davet, Rusya'daki uluslararası ilişkiler uzmanları tarafından dikkatle ve kısmen olumlu karşılandı. Valday Kulübü uzmanı ve siyaset bilimci Andrey Korotunov, davetin Rusya-ABD ilişkileri açısından "olumlu bir sinyal" olduğunu belirtti. Korotunov'a göre bu hamle, Trump yönetiminin Rusya'yı Orta Doğu sorununun bir parçası değil, "en azından olası bir çözümün parçası" olarak gördüğünü gösteriyor.
Korotunov, davetin aynı zamanda Rusya'nın çeşitli Filistin gruplarıyla olan bağlarının ve İsrail'le kurduğu yapıcı ilişkilerin bir tanınması anlamına geldiğini ifade etti. Bu "statü davetinin", yalnızca Gazze için değil, daha geniş bir Orta Doğu gündemi için de Rusya-ABD etkileşiminin önünü açabilecek bir potansiyel taşıdığını vurguladı.
Korotunov, davetin "statüsel" bir değer taşıdığını belirterek, bunun yalnızca Gazze meselesinde değil, Suriye, Yemen ya da daha geniş bölgesel istikrar gibi daha kapsamlı bir Orta Doğu gündeminde Rusya-ABD etkileşimi için de bir zemin hazırlayabileceğini ifade etti. Ukrayna savaşı nedeniyle diplomatik temasları minimuma inmiş iki güç için böyle bir köprü, kendi başına önemli bir gelişme.
Davetin Ardındaki Büyük Soru İşaretleri ve Pratik Engel
Ancak uzman, iyimserliği belirsizlikler konusunda uyardığı bir uyarıyla dengeledi. Trump'ın planı ve daveti, bir dizi cevaplanmamış soru ve pratik zorlukla malul.
1 Milyar Dolarlık Giriş Ücreti: Bloomberg'in aktardığına göre, konseyde daimi bir sandalye elde etmek isteyen ülkelerden 1 milyar dolar katkı payı talep ediliyor. Korotunov, bu şartın Türkiye, Mısır, Kazakistan ve Rusya gibi farklı ekonomik kapasitelere sahip tüm davetliler için geçerli olup olmadığının net olmadığını vurguladı. Rusya gibi yaptırımlar altında ve bütçe öncelikleri farklı bir ülke için bu mali yük önemli bir engel teşkil edebilir.
Konseyin İşleyişi ve Gücü: Konseyin nasıl çalışacağına dair temel sorular cevapsız. Kararlar oybirliğiyle (konsensüs) mi alınacak? Yoksa çoğunluk oyuyla mı? En kritik soru ise konseyin yalnızca danışma niteliğinde mi olacağı, yoksa nihai karar yetkisinin konseyin başkanı olarak planlanan Trump'ın elinde mi kalacağı. Rusya, etkisinin sembolik olmaktan öteye geçmeyeceği bir yapıya girmekte isteksiz olacaktır.
BM ile Çelişen Bir Yapı mı? Rusya, son dönemde yaptığı tüm açıklamalarda Birleşmiş Milletler'in (BM) ve özellikle Güvenlik Konseyi'nin uluslararası barış ve güvenlikteki "merkezi rolünün" güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Trump'ın BM'yi by-pass eden, paralel bir yapı oluşturma girişimi, Rusya'nın bu ilkesel tutumuyla açıkça çelişiyor. Korotunov, Rusya'nın katılım durumunda dahi bu konseyi BM uzman kuruluşlarıyla (UNRWA gibi) işbirliğine zorlamaya çalışacağını ve yapıyı BM şemsiyesi altına almaya uğraşacağını öngörüyor.
Temel Varsayım: Kalıcı Ateşkes Mümkün mü? Tüm plan, İsrail ile Filistinli gruplar arasında istikrarlı ve sürdürülebilir bir ateşkesin sağlanmış ve korunuyor olmasına dayanıyor. Korotunov, bölgedeki aşırı güçlerin dinamikleri, İsrail'deki iç siyaset ve yaklaşan seçimlerin bu temel önkoşulu son derece kırılgan hale getirdiğinin altını çizdi. Temelsiz bir barış üzerine kurulu bir yapıya dahil olmak Rusya için büyük bir risk.
Trump Diplomasisi ve Rusya'nın Fırsat Penceresi
Bu davet, Trump'ın ikinci döneminde beklenen "alternatif diplomasi" tarzının tipik bir örneği. Geleneksel çok taraflı kurumlara kuşkuyla yaklaşan, kişisel ilişkiler ve pazarlıklara dayalı, "iş yapıcı" ve bazen rakipleri bile sürece dahil eden bir modeli işaret ediyor.
Rusya için ise bu davet, Ukrayna nedeniyle Batı'da maruz kaldığı diplomatik izolasyonu delmek ve küresel meselelerde yeniden "vazgeçilmez bir aktör" olduğunu dünyaya hatırlatmak için bulunmaz bir fırsat. Aynı zamanda, Washington ile doğrudan bir diyalog kanalı açarak, Ukrayna konusundaki müzakere pozisyonunu dolaylı yoldan güçlendirme şansı da sunabilir.